In kalkrijk, droog duinzand, vaak op plekken met verstuiving. Matig algemeen in de vastelandsduinen van het duindistrict, zeldzaam op de Zuid-Hollandse eilanden. Nog niet aangetroffen op de Friese Waddeneilanden. Ontbreekt in het binnenland. Deze warmteminnende en van oorsprong continentale soort breidt zich de laatste jaren sterk uit.
Een relatief forse soort, in alle onderdelen krijtwit tot grauwwit. Bolletje bolrond tot afgeplat bolrond, 10-15 mm, krijtwit. Mondopening kort buisvormig met gave rand, absoluut zonder gekleurde ring. Steel krijtwit tot strokleurig; het oppervlak is vaak fijn gevoord en schilfert snel; vaak zijn grove, tot 6 mm lange, rafelige schubben aanwezig, het steeloppervlak. Sporen 4-5,5 µm, bolrond, met een ornamentatie van wratjes die lager zijn dan de sterigmerest. Capillitium dikwandig, zonder kristallen (soms wel met amorfe incrustaties), niet tot weinig (max. 1,5x) verbreed bij de septen.
Qua postuur en grootte lijkt de Gekraagde stuifbal op de Ruwstelige stuifbal (T. fimbriatum). Hij verschilt daarvan door de kort buisvormige mondzone met een gave rand (als van papier). Heel kenmerkend is de krijtwitte tot grauwwitte kleur in alle onderdelen van de vruchtlichamen, het volkomen ontbreken van een donkere ring om de mond en de 3 tot 6 mm lange, slappe, rafelige schubben van de steel. Dit laatste is ook een goed macroscopisch verschil met verbleekte exemplaren van de Gesteelde stuifbal (T. brumale). Het ontbreken van de donkere ring is geen betrouwbaar kenmerk. Bij heel jonge en heel oude exemplaren van de Gesteelde stuifbal kan de donkere ring ook ontbreken. Microscopisch is er een duidelijk verschil. Bij Gekraagde stuifbal is het capillitium vrijwel zonder incrustaties en nauwelijks verbreed bij de septen, bij Gesteelde stuifbal is het capillitium bezet met hoekige kristallen en sterk verbreed bij de septen. Moleculair onderzoek wijst er op dat Gekraagde stuifbal onderdeel is van een complex van morfologisch (nog) niet te onderscheiden soorten. Dit complex moet nog nader worden uitgezocht.
Bezoekadres & postadres
Toernooiveld 1
6525 ED Nijmegen
Tel. 024 741 0630
info@paddenstoelenonderzoek.nl
ANBI-stichting
Paddenstoelenonderzoek Nederland is een ANBI-stichting en maakt onderdeel uit van Stichting Natuur Onderzoek Nederland.