Soortenbank

Koperrode spijkerzwam

-

Chroogomphus rutilus

Koperrode spijkerzwam

Ecologie en verspreiding

Een mycoparasiet, geassocieerd met boleten uit het geslacht Suillus, zoals de Melkboleet (S. granulatus), en op vezeltruffels (Rhizopogon). Hij wordt het meest gevonden in de kalkrijke duinen en hier en daar op de hoge zandgronden. Gevoelig voor vermesting en verzuring is deze soort na de jaren zeventig flink achteruit gegaan. Veranderd beheer, zoals begrazing van natuurgebieden, heeft ook een negatieve invloed op de soort. Vrij algemeen in montane naaldbossen van centraal Europa.

Herkenning

Een middelgrote spijkerzwam met een gewelfde, umbonate hoed met sterk ingerolde rand, steen- of purperrood, kleverig dan glanzend opdrogend. Plaatjes ver uit elkaar, driehoekig, sterk aflopend, dun, bleek grijzig (olijf)bruin, bij rijping zwartbruin verkleurend. Steel cilindrisch, of naar de voet versmald, geelbruin, top soms diep rood, steelbasis geel, licht kleverig, bedekt met resten van het velum in de vorm van vlokjes of schubjes. Vlees roze tot wijnrood in hoed en bovenste deel van de steel, heldergeel in de steelvoet. Het vlees verkleurt diep indigo-blauw met Melzer. Geur en smaak onbeduidend. Sporenfiguur zwartbruin. Door de roodgekleurde hoed niet met andere spijkerzwammen te verwisselen.
Een recent ontdekte dubbelganger is Chroogompus mediterraneus (nog geen Nederlandse naam) die zich onderscheidt door het niet blauw verkleuren van het vlees in Melzer, en dunwandige cystiden, zie nieuwsbrief 25 in Coolia 65(4): 184−200. 2022.

Melzer en Koperrode spijkerzwam
Blauwverkleuring vlees in Melzer (foto P. Eenshuistra)

Verspreiding