Het Veenmosvuurzwammetje komt voornamelijk in de zomer voor (half juni tot half september) in natte, voedselarme tot matig voedselarme zand, veen of leemgrond, meestal tussen veenmossen, zoals langs vennen, in duinvalleien en veenmosrietlanden. Soms komt hij echter ook op kale grond voor zonder veenmossen. In Nederland is de hoofdverspreiding op de pleistocene zandgronden, in de kalkarme duinen en de laagveengebieden.
Het veenmosvuurzwammetje is een heel karakteristieke soort, die in het veld in zijn typische vorm gemakkelijk te herkennen is aan de oranje tot rode hoed met, vooral in het centrum, fijne bruine tot zwarte schubjes. Daarin verschilt de soort van het Gewoon vuurzwammetje, waarbij de schubjes dezelfde kleur hebben als de hoed of iets grijzig zijn. De plaatjes zijn contrasterend wittig tot bleekgeel en staan relatief wijd uiteen. Hoewel de soort in zijn typische vorm goed te herkennen is in het veld, komen er ook vormen voor waarbij de schubjes niet zo duidelijk donker zijn gekleurd. Dan is verwisseling mogelijk met de Trechterwasplaat (H. cantharellus), die op dezelfde standplaats kan groeien. Microscopische controle van de hoedhuidcellen is dan noodzakelijk.
Gedetailleerde beschrijving (naar Arnolds): Hoed 8-27 mm, gewelfd, dan uitgespreid, gewoonlijk met ingedrukt centrum, gewoonlijk met een gekarteld randje, diep scharlakenrood tot roodoranje, met, vooral rond het centrum, kleine bruine schubjes. Plaatjes wijd uit elkaar, dikkig, breed aangehecht met aflopend tandje, crème tot wasgeel, soms met rode tinten nabij de aanhechting aan de hoed. Steel 10-50 x 1.4-5 mm, cilindrisch of naar de voet versmald, aanvankelijke scharlakenrood als hoed, geleidelijk ontkleurend naar oranjegeel, aan de voet soms okerkleurig, glad. Geur en smaak onopvallend. Sporen 8.5-12.5 x 5.5-7.5 μm, Q = 1.65-1.8, ellipsoïd, ovaal tot eivormig, vaak boonvormig, een klein deel soms ingesnoerd (<10%). Cystiden afwezig. Hoedhuid met talrijke vrije eindcellen met bruin intracellulair pigment.
Bezoekadres & postadres
Toernooiveld 1
6525 ED Nijmegen
info@paddenstoelenonderzoek.nl
ANBI-stichting
Paddenstoelenonderzoek Nederland is een ANBI-stichting en maakt onderdeel uit van Stichting Natuur Onderzoek Nederland.